تبلیغات
عربی دبیرستان - مطالب ابر قواعد درس سوم انسانی

قواعد عربی سوم انسانی درس سوم

 درس سوم فعل معتل مثال

فعل باتوجه به ریشه وصیغه اول ماضی اگردر3حرف اصلی وریشه یکی ازحروف عله(وای)باشد

فعل معتل نام دارد مانند وعد  قال    هدی  و....

وچناچه هیچکدام از3حرف اصلی حر عله نباشد فعل صحیح نام دارد مانند جلس   ذهب  کتب  و...

فعل های معتل باتوجه به اینکه حرف عله حرف چندم باشدنام واسم خاصی پیدا می کنند

1-اگر اولین حرف از حروف اصلی فعل حرف عله باشد فعل معتل مثال نام دارد مانند وَجَدَ  و....

2-اگر دومین حرف از حروف اصلی فعل حرف عله باشد فعل معتل اجوف نام دارد مانند  قال  و..

3-اگر سومین حرف از حروف اصلی فعل حرف عله باشد فعل معتل ناقص نام دارد مانند  هَدَیَ و...

به توضیحات بیشتر در ای زمینه توجه کنید

1- فعل ثلاثی از سه حرف اصلی تشکیل شده است که حروف اصلی هر فعل، در صیغه های مختلف آن ثابت و یکسان است. اما در میان  حرف الفبای عربی، سه حرف «الف» و «واو» و «یاء»  (وای)در صیغه های مختلف‌ حالت ثابتی ندارند.  فعلی را که یکی از سه حرف اصلی اش یکی از این حروف باشد «فعل معتل »‌می نامند.

2-اگر اولین حرف اصلی فعل حرف علّه باشد ، آن را «فعل مثال»‌می نامند. مانند وَهَبَ ،یَسِرَ ، اگر دومین حرف اصلی فعل حرف علّه باشد، آن را فعل اجوف می نامند. مانند قالَ ، عادَ

3-اگر سومین حرف اصلی فعل حرف علّه باشد،‌آن را فعل ناقص می نامند. مانند دعا ، هدی

دانستیم که فعل معتل در صیغه های مختلف با تغییراتی(اعلال) همراه است . این تغییرات دارای قاعده های مخصوص است. حرف عله را می توان به یک عضو بیمار تشبیه کرد که وقتی در فعلی قرار گرفت باید به نحوی معالجه شود !

برای ایجاد سهولت در صرف فعل معتل از یکی از روش های زیر استفاده می شود:

«ساکن نمودن حرف عله »اعلال به اسکان

«تبدیل حرف عله به حرفی مناسب»اعلال به قلب

«حذف حرف عله»اعلال به حذف

4 –اکنون به صرف «فعل مثال» وَجَدَ با حروف اصلی (و ج د ) توجه کنید.

ماضی

6 صیغه غایب                      

      1- وَجَدَ                     4-وجدت

     2-وجدا                    5- وجدتا

     3- وجدوا                  6- وجدنَ

6 صیغه مخاطب                    

   7- وجدتَ                   10- وجدتِ

   8-وجدتما                    11- وجدتما

   9-وجدتم                   12- وجدتُنّ

2 صیغه متکلم                     13- وجدتُ                 14-وجدنا

نتیجه 1 :‌فعل معتل مثال در زمان ماضی مانند فعل صحیح صرف می شود.

مضارع

6 صیغه غایب                       

  - 1یجدُ                        4- تجد

 2- یجدان                       5- تجدان

 3- یجدون                      6- یجدنَ

6 صیغه مخاطب                     

   7- تجدُ                          10-تجدین

   8-تجدان                       11- تجدان

   9-تجدون                      12- تجدنَ

2 صیغه متکلم                   13- اجد                         14-نجد

نتیجه 2 : فعل معتل در زمان مضارع در تمام صیغه ها حرف عله اش حذف می شود.

نتیجه 3 : فعل معتل در حالت امری مخاطب حرف عله اش در تمام صیغه ها حذف می شود.

به فعل «وَجَدَ » در باب افعال توجه کنید :

اَفْعَلَ – یُفعِلُ – افعال

اَوْجَدَ – یُوجِدُ – اِوجاد ( ایجاد)

باید دانست که در مصدر باب افعال از فعل مثال « واو» به «یاء» تبدیل می شود.

علی پور دبیر عربی

تمرین :

1 – فعل «ورتَ» را برای تمام صیغه ها در زمان مضارع صرف کنید.

غایب :   یرثُ - یرثانِ - یرثونَ - تَرثُ - تَرثانِ - یَرثْنَ )

مخاطب  : ترثُ- تَرثانِ- ترثونَ- ترثینَ- تَرثانِ- ترثْنَ)

متکلم : ارثُ- نَرَثُ

2 –فعل «یَصِفُ» را برای تمام صیغه های مخاطب امری صرف کنید.

امری مذکر :

مفرد : صِفْ                مثنی : صِفا                       جمع : صِفوا

امری مؤنث :

مفرد : صِفی                مثنی : صفا                       جمع : صِفْنَ

- مصدر از باب افعال(وَجَدَ- وَرَدَ- وَقَف) به ترتیب:

ایجاد                      ایراد                       ایقاف

4 – صیغه مناسب را بنویسید.

انّما یُریدُ الشیطانَ انّ ..........بینکُمْ العداوَةَ و البَغضاءَ . ( مضارع از «وقع» در باب افعال)

پاسخ : یوقِعَ

فعل وقَعَ یک مثال واوی است و در ساخت ثلاثی مزید آن از باب افعال حرف علّه حذف نمی شود.

مضارع آن یوقَعُ است که چون حرف ناصبه أَنْ بر سر آن آمده است به مضارع منسوب تبدیل شده است و به صورت «أَن یوقِعَ» درآمده است. 





موضوع: قواعد عربی سوم دبیرستان رشته انسانی، برچسب ها: قواعد عربی سوم انسانی، اعلال درفعل های معتل مثال، قواعد درس سوم انسانی،
[ دوشنبه 10 تیر 1392 ] [ 06:20 بعد از ظهر ] [ محمدرضا علی پور ایوری ]
ای قـوم به حـج رفـتـه کـجـایید کجـایید معشوق همین جاسـت بـیـایید بیـایید معشوق تو هـمسایـه دیـوار بـه دیـوار در بادیه سر گشته شما در چه هوایید گـر صــورت بی صــورت مـعـشـوق ببینیـد هم خواجه و هم خانه و هم کعبه شمایید ده بار از آن خانه بـدان راه بـرفـتـید یک بار از این خانه بر این بام بر آیید ای قـوم به حـج رفـتـه کـجـایید کجـایید معشوق همین جاسـت بـیـایید بیـایید آن خانه لطیف است نشان هاش بگفتید از خـواجـه آن خـانـه نـشـانـی بـنـمایـیـد یک دسته گل کو اگر آن باغ بدیدید یک گوهر جان کو آگر از بحر خدایید ای قـوم به حـج رفـتـه کـجـایید کجـایید معشوق همین جاسـت بـیـایید بیـایید ای قـوم به حـج رفـتـه کـجـایید کجـایید معشوق همین جاسـت بـیـایید بیـایید معشوق تو هـمسایـه دیـوار بـه دیـوار در بادیه سر گشته شما در چه هوایید گـر صــورت بی صــورت مـعـشـوق ببینیـد هم خواجه و هم خانه و هم کعبه شمایید ده بار از آن خانه بـدان راه بـرفـتـید یک بار از این خانه بر این بام بر آیید ای قـوم به حـج رفـتـه کـجـایید کجـایید معشوق همین جاسـت بـیـایید بیـایید

کارم چو زلف یار پریشان و درهم است پشتم به سان ابروی دلدار پرخم است غم شربتی زخون دلم نوش کرد و گفت این شادی کسی که در این دور خرم است تنها دل منست گرفتار در غمان یا خود در این زمانه دل شادمان کم است؟ زین سان که می دهد دل من داد هر غمی انصاف ملک عالم عشقش مسلم است دانی خیال روی تو در چشم من چه گفت آیا چه جاست این که همه روزه با نم است خواهی چو روز روشن دانی تو حال من از تیره شب بپرس که او نیز محرم است ای کاشکی میان منستی و دلبرم پیوندی این چنین که میان من و غم است "سعدی

کد حدیث

کد حدیث

اوقات شرعی

وضعیت آب و هوا

ابزار هدایت به بالای صفحه

تقویم شمسی

  • کد نمایش افراد آنلاین