تبلیغات
عربی دبیرستان - مطالب ابر قواعد عربی

قواعد عربی سوم انسانی درس چهارم

درس چهارم فعل اجوف
در این درس فعل معتل «اجوف» را بررسی می کنیم.
1 – اگر حرف دوم از حروف اصلی یک فعل حرف علّه باشد، آن فعل را «اجوف» می نامیم. یا به عبارتی دیگر اجوف فعلی است که عین الفعل آن حرف علّه باشد مانند باعَ ، سارَ ، قامَ

2 – هنگام صرف فعل اجوف تغییراتی در حرف علّله آن باید انجام شود. برای درک بهتر مطلب ابتدا فعل اجوف «قالَ» را صرف می کنیم، سپس از آن نتیجه گیری می کنیم.
ماضی
غایب              1- قال               2- قالا               3- قالوا
                    4- قالتْ              5- قالتا                6- قلن

 مخاطب          7- قلتَ               8-قلتما              9- قلتم
                    10- قلتِ             11- قلتما           12 - قلتن
 

 متکلم             13-قلتُ              14- قلنا

نتیجه 1: در صرف فعل معتل اجوف در زمان ماضی از صیغه جمع مؤنث غایب تا آخر (9صیغه) حرف علّه حذف می شود.

(در زمان ماضی حرف علّه از جمع مؤنث غایب و کل صیغه های مخاطب و صیغه های متکلم حذف می شود)

مضارع
یقول                 تقول
یقولان               تقولان
یقولون               یقلن              

 تقول                 تقولین
تقولان               تقولان
تقولون               تقلن
اقول                   نقولُ
أمر
تقول                    *قل
تقولان                  قولا
تقولون                  قولوا
تقولین                   قولی
تقولان                  قولا
تقلن                      قلن

نتیجه 2 – فعل معتل اجوف در زمان مضارع در دو صیغه جمع مؤنث غایب و جمع مؤنث مخاطب، حرف علّه اش حذف می شود.

نتیجه 3 – فعل معتل اجوف در حالت امری در دو صیغه مفرد مذکر مخاطب و جمع مؤنث مخاطب، حرف عله اش حذف می شود.

3 – فعل اجوف نیز می تواند مانند فعل های صحیح به با های مزید برود، به صیغه های فعل اجوف در دو باب «افعال» و «استفعال» توجه کنید.

باب افعال
ماضی: اقام
مضارع: یُقیمُ
امر : اقم
مصدر: اقامة

باب استفعال
استقام
یستقیم
استقم
استقامة

نتیجه 4 – هر گاه فعل اجوف به باب افعال و استفعال برود، حرف عله در اولین صیغه ماضی : قلب به الف
مضارع : قلب به یاء
امر : حذف می شود
و در مصدر نیز بر وزن اقامة و استقامة می آید.

علی پور دبیر عربی

تمرین
1 – فعل «تابَ» را برای تمام صیغه های زمان ماضی و مضارع صرف کنید.
ماضی
مذکر غایب : (تابَ - تابا- تابوا )                    
مؤنث غایب : (تابتْ - تابتا- تُبْنَ )

مذکر مخاطب:(تُبْتَ - تُبْتما- تُبْتُم )                  مؤنث مخاطب : (تُبْتِ - تُبتُما- تُبْتُنّ )

متکلم : (تُبْتُ - تُبْنا- )
مضارع
مذکر غایب : (یتوبُ - یتوبانِ - یتوبونَ )      
مؤنث غایب :(تتوبُ - تتوبانِ - یَتُبْنَ )

مذکر مخاطب:(تتوبُ - تتوبانِ - تتوبونَ )       مؤنث مخاطب :(تتوبینَ - تتوبانِ- تَتُبْنَ )
متکلم :(أتوبُ نتوبُ)

2 – فعل «ب ی ع» را در حالت امری صرف کنید.
مذکر :                                  مونث
مفرد: بِع                              مفرد: بیعی                                 
مثنی: بِیعا                             مثنی: بِیعا
جمع : بیعوا                        جمع: بِعْنَ

3 – جای خالی را با کلمه مناسب پر کنید.
« ج و ب » : باب افعال و استفعال
باب
ماضی
مضارع
امر
مصدر
افعال
اجاب
یُجیبُ
اجب
اجابة
استفعال
استجاب
یستجیبُ
استجب
استجابة





موضوع: قواعد عربی سوم دبیرستان رشته انسانی، برچسب ها: قواعد عربی، اعلال درفعل های معتل اجوف،
[ دوشنبه 10 تیر 1392 ] [ 12:45 بعد از ظهر ] [ محمدرضا علی پور ایوری ]
ای قـوم به حـج رفـتـه کـجـایید کجـایید معشوق همین جاسـت بـیـایید بیـایید معشوق تو هـمسایـه دیـوار بـه دیـوار در بادیه سر گشته شما در چه هوایید گـر صــورت بی صــورت مـعـشـوق ببینیـد هم خواجه و هم خانه و هم کعبه شمایید ده بار از آن خانه بـدان راه بـرفـتـید یک بار از این خانه بر این بام بر آیید ای قـوم به حـج رفـتـه کـجـایید کجـایید معشوق همین جاسـت بـیـایید بیـایید آن خانه لطیف است نشان هاش بگفتید از خـواجـه آن خـانـه نـشـانـی بـنـمایـیـد یک دسته گل کو اگر آن باغ بدیدید یک گوهر جان کو آگر از بحر خدایید ای قـوم به حـج رفـتـه کـجـایید کجـایید معشوق همین جاسـت بـیـایید بیـایید ای قـوم به حـج رفـتـه کـجـایید کجـایید معشوق همین جاسـت بـیـایید بیـایید معشوق تو هـمسایـه دیـوار بـه دیـوار در بادیه سر گشته شما در چه هوایید گـر صــورت بی صــورت مـعـشـوق ببینیـد هم خواجه و هم خانه و هم کعبه شمایید ده بار از آن خانه بـدان راه بـرفـتـید یک بار از این خانه بر این بام بر آیید ای قـوم به حـج رفـتـه کـجـایید کجـایید معشوق همین جاسـت بـیـایید بیـایید

کارم چو زلف یار پریشان و درهم است پشتم به سان ابروی دلدار پرخم است غم شربتی زخون دلم نوش کرد و گفت این شادی کسی که در این دور خرم است تنها دل منست گرفتار در غمان یا خود در این زمانه دل شادمان کم است؟ زین سان که می دهد دل من داد هر غمی انصاف ملک عالم عشقش مسلم است دانی خیال روی تو در چشم من چه گفت آیا چه جاست این که همه روزه با نم است خواهی چو روز روشن دانی تو حال من از تیره شب بپرس که او نیز محرم است ای کاشکی میان منستی و دلبرم پیوندی این چنین که میان من و غم است "سعدی

کد حدیث

کد حدیث

اوقات شرعی

وضعیت آب و هوا

ابزار هدایت به بالای صفحه

تقویم شمسی

  • کد نمایش افراد آنلاین