تبلیغات
عربی دبیرستان - مطالب ابر قواعد عربی سوم تجربی وریاضی درس اول علی پور

قواعد عربی سوم تجربی وریاضی درس1

درس اول عربی سوم تجربی وریاضی

             اقسام فعل از نظر حروف اصلی:

           1)فعل معتل                        2)فعل صحیح

فعل معتل:

              به فعل های كه یكی از حروف اصلی آن حروف عله(و،ا،ی) باشد فعل معتل گویند

             و به چهار دسته تسقیم می شود:

       1) فعل معتل مثال : فعلی كه اولین حرف اصلی آن حروف عله باشد.مانند(وعد    وقَفَ  وَجَد)

        2) فعل معتل اجوف: به فعلی كه دومین حرف آن عله باشد. مانند (قَال، عاد  کان)

       3) فعل معتل ناقص :فعلی كه سومین حرف آن حرف عله باشد. مانند(دعا، هدیَ )

        4) فعل معتل لفیف: فعل های كه دو حرف اصلی آن حرف عله باشد و اگر دو حرف عله كنار هم قرار بگیرد

       آن را لفیف مقرون و اگر دو حرف عله جدا از هم قرار بگیرد آن را لفیف مفروق می گویند . مانند(روی ، ولی)

         فعل صحیح :

        به فعل های گفته می شود كه در ساختمان اصلی آن (حروف اصلی آن) حروف عله به كار نرفته باشد

         و به سه دسته تقسیم می شود

     1)فعل مهموز:فعلی كه یكی از حروف اصلی آن همزه باشد كه اگر اول باشد مهموز فاء و

      اگر دومین حرف باشد  مهموز العین واگر سومین باشد مهموز اللام گفته می شود. (أمر،سأل،بدأ)

           2) فعل مضاعف:فعلی كه دو تا از حروف آن هم جنس باشد. مانند :(یَمُدَّ، زَلْزَلَ)

           3)فعل سالم :فعلی كه در آن حرف عله و همزه وحرف همجنس به كار نبرده باشد. مانند:(كَتَبَ،خَرَجَ) 

     اعلال به تغییراتی كه بر روی حروف عله روی می دهد گفته می شود و به سه دسته

      تقسیم می   شود:

           1)اعلال به اسكان:هر گاه حركت حرف عله در فعل های معتل حذف ویا به حرف ما قبل داده شودو

            در موارد زیر روی می دهد:

            الف)هر گاه حرف عله در آخر فعل مضارع معتل ناقص قرار بگیرد ساكن می شود.مانند:(یَدْعُوُ=یَدْعُو)

          ب‌) هرگاه حرف قبل از حرف علّه ساكن باشد حركت حرف علّه به حرف ساكن داده می شود و

           حرف عله ساكن می شود. مانند: (یَقْوُلُ=یَقُوْلُ )

            2)اعلال به قلب : هرگاه حرف عله به حرف دیگری تبدیل شود گفته می شود و در موارد زیر روی می دهد :

          الف)حرف عله متحرك ما قبل مفتوح به الف تبدیل می شود . مانند :(قَوَلَ=قالَ)،(بَیَعَ=باعَ)

          ب)هرگاه حرف قبل از حرف عله كسره داشته باشد حرف عله به یاْء تبدیل می شود. مانند:(مِوْزان=میزان،مِوْلاد=میلاد)

          3)اعلال به حذف: هرگاه حرف عله در فعلهای معتل حذف گردد اعلال به حذف گفته می شود و در

             موارد زیر روی می دهد :

           الف) هرگاه حرف عله واو در مضارع معتل مثال معلوم ثلاثی مجّرد بعد از حروف مضارعه قرار بگیرد

           حذف می   گردد. مانند :‍ (یَوْلِدٌ=یَلِدُ،یَوْضَعُ=یَضَعُ)

          ب)هرگاه حرف بعد از حرف علّه ساكن شود حرف عله حذف می شود. مانند :(قالنَّ=قُلنَّ،هَدَیتُ=هَدَتْ)

        ج)هرگاه حرف بعد از عله یكی از حروف واو یا یاء باشد حرف عله حذف می گردد.

       مانند   :(یَدْعوونَ=یَدْعُونََ،تَدْعوِینَ=تَدْعِینَ)

       د)هرگاه حرف عله در آخر فعل مضارع معتل ناقص قرار بگیرد هنگام مجزوم شدن فعل حرف عله حذف می گردد.  

          مانند : مضارع         أمر           نهی

                     تَدْعُ            اُدْعُ          لاتَدْعُ

        اعلال در معتل مثال

     1) ماضی: در صیغه های فعل ماضی معتل مثال هیچ اعلالی روی نمی دهد.

     2) مضارع: در صیغه های فعل مضارع معلوم ثلاثی مجرد معتل مثال واوی حرف عله واو حذف می گردد.

       1- یَجِدُ             4- تَجِدُ         7- تَجِدُ           10- تَجِدینَ

  2- یَجِدانِ         5- تَجِدانِ      8- تَجِدانَ     11 - تَجِدانِ         13- أجِدُ

   3- یَجِدُونَ        6-یَجِدْنَّ     9- تَجِدُونَ       12- تَجِدْنَّ        14- نَجِدُ

   3)أمر:در صیغه های أمر معنل مثال واوی حرف عله حذف می گردد.

    مضارع أمر مضارع أمر

    7- تَجِدُ    جِد               10- تَجِدینَ   جِد‌ِئ

    8- تَجِدانِ   جِدْا          11- تَجِدانِ    جِدا

    9- تَجِدُونَ    جِدْوا        12- تَجِدْنَ   جِدْنَ

اعلال در معتل اَجوف

1)ماضی: در صیغه های فعل ماضی معتل اجوف 5 صیغه اول اعلال به قلب دارد 

و 9 صیغه آخر اعلال به حذف دارد.

        قالَ           قالَتْ       قُلْتَ            قُلْتِ

        قالا          قالَتا        قُلْتُما           قُلْتُما       قُلْتُ

         قالُو        قُلْنَ          قُلْتُم           قُلْتُنَّ        قُلْنا

       تذكر:باید توجّه داشت در صیغه های فعل ماضی از صیغه ی 6 تاآخر بعد از حذف حرف عله

        اگر حرف عله واو  باشد اول فعل ضمه و اگر حرف عله یا ء باشد حرف عله كسره می گیرد.

         نكته:در فعل های ماضی خاف (خَ وَ فَ)ونام (نَ وَ مَ) با آنكه حرف عله واو می باشد در صیغه های ماضی

           از  صیغه 6تا آخر بعد از حذف حرف عله اول فعل كسره می گیرد.

          خافَ ،خافا،خافوُا،خافَتْ،خافَتِ،خِفْنَ...

         2)مضارع:در صیغه های فعل مضارع اجوف دو صیغه مؤنث (6؛12) اعلال به حذف دارد

         و بقیه صیغه ها در صورتی كه بر وزن یَفْعُلُ ویَفْعِلُ باشد اعلال به اسكان و

        اگر بر وزن یَفْعَلُ اعلال به قلب روی می دهد.

     1- یَقُولُ        4- تَقُولُ          7- تَقُولَ         10- تَقُولینَ ِ

    2- یَقُولان      5- تَقُولان      8- تَقوُلانَ      11- یَقًولانَ     13- اَقُولَ

   3- یَقُولوُنَ      6- یَقُلْنَ        9- یَقُولوُنَ       12-یَقُلْنَ         14- نَقولُ

    نكته:در فعل مضارع از خاف(خَوَفَ) ونام(نَوَمَ) ونال(نَیَلَ) چون مضارع آنها بر وزن یَفْعَلُ می باشد

     حرف عله به  الف تبدیل می شود و اعلال به قلب دارد.

   3)أمر:در صیغه های أمر معتل اجوف صیغه 1و 6 حرف عله حذف می شود واعلال به حذف دارد و

   در بقیه صیغه ها مانند فعل مضارع می باشد.

    تَقُولُ= قُلْ         تَقُولانِ= قوُلا          تَقُولوُنَ= قوُلوا...

    تست درس اول

   1)استیضاح از نظر ریشه چه نوع معتلی است؟

   الف)اجوف ب)ناقص ج)مثال واوی د)مثال یایی

    2)ما هو الخطاءعن فعل«صِلْ »؟

    الف)مفرد مذكر غائب ب)اعلال به حذف

   ج)مثال د)فعل أمر

    3)جمع مؤنث غائب فعل (سارَ)كدام است؟

     الف)سارْنَ ب)ساروُا ج)سِرْنَ د)سِرْتُنَّ


ادامه مطلب


موضوع: قواعد عربی سوم دبیرستان رشته تجربی وریاضی، برچسب ها: فعل های صحیح ومعتل، قواعد عربی سوم تجربی وریاضی درس اول علی پور،
[ سه شنبه 3 بهمن 1391 ] [ 03:31 بعد از ظهر ] [ محمدرضا علی پور ایوری ]
ای قـوم به حـج رفـتـه کـجـایید کجـایید معشوق همین جاسـت بـیـایید بیـایید معشوق تو هـمسایـه دیـوار بـه دیـوار در بادیه سر گشته شما در چه هوایید گـر صــورت بی صــورت مـعـشـوق ببینیـد هم خواجه و هم خانه و هم کعبه شمایید ده بار از آن خانه بـدان راه بـرفـتـید یک بار از این خانه بر این بام بر آیید ای قـوم به حـج رفـتـه کـجـایید کجـایید معشوق همین جاسـت بـیـایید بیـایید آن خانه لطیف است نشان هاش بگفتید از خـواجـه آن خـانـه نـشـانـی بـنـمایـیـد یک دسته گل کو اگر آن باغ بدیدید یک گوهر جان کو آگر از بحر خدایید ای قـوم به حـج رفـتـه کـجـایید کجـایید معشوق همین جاسـت بـیـایید بیـایید ای قـوم به حـج رفـتـه کـجـایید کجـایید معشوق همین جاسـت بـیـایید بیـایید معشوق تو هـمسایـه دیـوار بـه دیـوار در بادیه سر گشته شما در چه هوایید گـر صــورت بی صــورت مـعـشـوق ببینیـد هم خواجه و هم خانه و هم کعبه شمایید ده بار از آن خانه بـدان راه بـرفـتـید یک بار از این خانه بر این بام بر آیید ای قـوم به حـج رفـتـه کـجـایید کجـایید معشوق همین جاسـت بـیـایید بیـایید

کارم چو زلف یار پریشان و درهم است پشتم به سان ابروی دلدار پرخم است غم شربتی زخون دلم نوش کرد و گفت این شادی کسی که در این دور خرم است تنها دل منست گرفتار در غمان یا خود در این زمانه دل شادمان کم است؟ زین سان که می دهد دل من داد هر غمی انصاف ملک عالم عشقش مسلم است دانی خیال روی تو در چشم من چه گفت آیا چه جاست این که همه روزه با نم است خواهی چو روز روشن دانی تو حال من از تیره شب بپرس که او نیز محرم است ای کاشکی میان منستی و دلبرم پیوندی این چنین که میان من و غم است "سعدی

کد حدیث

کد حدیث

اوقات شرعی

وضعیت آب و هوا

ابزار هدایت به بالای صفحه

تقویم شمسی

  • کد نمایش افراد آنلاین